سلامتی

از پیری چه میدانید!؟ راه های جلوگیری از پیری زودرس | سالمندان

از پیری چه میدونید؟

مقدمه

چیزی که به ظاهر گذشت عمر و سالمندی رو نشون میده شکل ظاهری انسانه، بدن آدم که به مرور پوست سر و صورت و دستها خشک می شه و چین و چروک هایی در اون پیدا می شه که کم کم رو به تزاید میذاره. تازگی معمولی پوست که به دلیل وجود یه طبقه چربی زیر پوستی است از بین میره و پوست شفافیت خود رو از دست میده و در اثر ضعف جریان خون رنگ پریدگی پیدا می شه. موهای سر و صورت رنگ معمولی خود رو از دست میده و سفید می شه. در اثر مشکل جذب مواد معدنی و به خصوص کلسیم، استخوانا رو به تحلیل می رن و قد خمیده و کوتاه تر می شه. مشکل جریان خون و کاهش ترشح بعضی غدهای مترشح داخلی و کاهش آنزیمای جور واجور که در هضم و جذب و سوخت و ساز بدن نقش مهمی دارن پیش میاد و روند پوچی رو به پیشرفت و گسترش میذاره.

تعاریف سالمندی

واسه تعیین سن سه قانون هست:

 

  • سن وقتی یا سن تقویمی که سن افراد رو از اول تولد تا زمان حال سبک و سنگین میکنه و همون سن شناسنامه س.
  • سن فیزیولژیک که براساس دگرگونیهای فیزیولژیک و تحولات به وجود اومده به وسیله بیماریای جور واجور استواره. چه بسیار افراد کم سال که از نظر سن فیزیولژیک سن و سال دار هستن “ یعنی فرسوده تر از سن تقویمی خود هستن “ و چه بسا افراد سن بالا که از نیروی جوونی بهره مند هستن.
  • سن روانی که براساس حالات عاطفی و هیجانی و نیروی روانی سنجیده می شه و معمولا با سن فیزیولژیک یکی بودن داره.

سازمان جهانی تندرستی دوران جور واجور زندگی رو پس از گذشتن از سن بلوغ براساس سن تقویمی اینجور طبقه بندی کرده: از ۳۵ سالگی تا ۵۹ سالگی میان سالی، از ۶۰ سالگی تا ۷۴ سالگی مسنی، از ۷۵ سالگی تا سالگی پیری و از سالگی به بالا خیلی پیر.

 

عقاید توصیفی دوران سالمندی

در تعریف و توضیح مشخصات فیزیولژیک دوره سالمندی محققان عقاید مختلفی ارائه دادن:

 

  • مچنیکوف میگه: سالمندی یعنی مشکلات عفونی مزمنی که با ناتوانی و استحاله “ ناتوانی در بازسازی عناصر از دست رفته “ و افزایش بیگانه خوارها همراه س.
  • استرهلر میگه: سالمندی دگرگونیهای کم کم در ساخت و ترکیب موجود زنده س و دارای این ویژگیه که تغییرات گسترده و درونیه و گرایش به پیشرفت داره و در آخر به طرف فساد و خرابی پیش میره.

 

  • آشوف با مطالعه و کالبدگشایی ۴۰۰ مورد افراد بالاتر از ۶۵ سال در سال ۱۹۳۷ میلادی اعلام کرد “ مرگ طبیعی وجود نداره “ و کالبدگشاییا نشون دادن که دلیل مرگ مریضی بوده و نه پیری.

 

  • بر خلاف آشوف، وارتین میگه: مرگ و میر افراد سن بالا به دلیل کهولته. تازگیا عقاید جور واجور دیگری هم مطرح شدن از جمله تغییرات رشته های کلاژن بافت همبند، نظریه تغییرات مولکولی در ساختمون سلولا و در آخر نظریه وراثت که میگه یکی از مهم ترین علل تاخیر یا تسریع علایم پیری وراثته.

نشونه های پیری

با اینکه در ۷۰ درصد افراد سن بالا تصلب شرائین “ آترواسکلروز “ یا فشار خون هست امروزه ثابت شده که آترواسکلروز فقط در اثر بالا رفتن سن به وجود نمیاد و عوامل دیگری مثل بهداشت محیط و مسائل بوم شناختی (اکولوژیک)، کمی جنب و جوش و ترس و هیجانات و مصرف بعضی مواد غذایی مانند چربیا و قهوه در به وجود اومدن اون از اهمیت خاصی بهره مند هستن. بیماریای دوران پیری از سن ۶۰ و ۶۵ سالگی کم کم خودنمایی می کنن. مشکلات عروقی و قلبی در سنین بالای زندگی شایعتر هستن و سکته مغزی و قلبی به دلیل گرفتگی عروق انتهایی در قلب و مغز هرچند در جوانان هم دیده می شه ولی در سالمندان بیشتره. بیماریای استخوانی و مفصلی مخصوصا پوکی استخوانی (اوستئوپوروز) به دلیل کم شدن قدرت جذب کلسیم و ویتامین D پیش میاد و در کنار اون بیماریای مفصلی مثل آرتریت روماتوئید، نرم استخوانی و تغییرات استخوانی مهرهای گردن که به دلیل فشار بر شبکه عصب بازویی ایجاد دردهای مبهم در دستا می کنه زیاد دیده می شه.

در درصد سالمندان بیماریهای دستگاه تنفسی مخصوصا پارگی حبابچهای ششی (آمفیزم) و برونشیت طولانی دیده می شه. این مشکلات از یه طرف به دلیل کاهش جذب اکسیژن موجب تنگی نفس می شه و از طرف دیگه خود موجب کاهش جذب اکسیژن می شه و نارساییهای قلبی رو بیشتر میکنه. هم اینکه کلیه ها، کبد و لوله گوارش در سالمندان دچار تغییراتی می شن که مراقبتای خاصی ایجاب می کنن. از بین بیماریای غدهای مترشح داخلی، مریضی قنددیابت “ به خصوص پیش سالمندان پرخور و الکلیای سن بالا به اندازه در حدود ۱۵ درصد گسترش داره. دلیل این مریضی خرابی جزایر لانگرهانس لوزالمعده س. بیماریای بدخیم و سرطانا در دوران سالمندی بیشتر از بقیه دورانای زندگی دیده می شن.

مشکلات حواس پنج گانه و سلسله اعصاب مرکزی موجب کاهش سرعت انتقال و نبود بروز به موقع بازتابا و در نتیجه افزایش سوانح در پیران می شه. قدرت یکی بودن عدسی چشم به مرور کم میشه که دلیل پیرچشمی و ضعف دید چشم می شه. گوشا کم کم سنگین می شه و صداها خوب شنیده نمی شن. حس لامسه و چشایی و بویایی کمتر آسیب می بینه ولی ضعف قدرت بینایی و شنوایی درک مسائل روزمره رو دچار اشکال ساخته پس رابطه شخص سن بالا با جامعه دچار مشکل می شه. آرتریواسکلروز عروق مغزی دلیل می شه که حافظه شخص سن بالا دچار مشکل شه. اول قدرت حافظه نزدیک کم میشه و شخص از بخاطر سپردن چیزی که با اون برخورد می کنه ضعیف می مونه بعدا حافظه دور هم کمبود پیدا میکنه و بعضی خاطرات گذشته فراموش می شه و شخص قدرت به خاطر آوردن قسمتایی از خاطرات گذشته رو از دست میده. بعضی وقتا شخص سن و سال دار نسبت به افراد یا مناظر نامعلوم احساس آشنایی می کنه.

در بعضی از موارد در افراد سن و سال دار یه جور جنون که اونو جنون پیری می گن پیش میاد. این بیماران زودرنج، حساس، تحریک پذیر و بعضی وقتا بی خیال نسبت به موضوع ان. حس حسادت و محرومیت شدید داشته و دچار بی قراری، بی خوابی و کمبود درک می شن. حالت افسردگی در چهره اونا نمایانه. در آخر ممکنه زوال عقل و حالات خشن جنون و دیوانگی در اونا پیدا شه. در بعضی سالمندان بحرانای تیرگی شعور و هذیون ظاهر می شه و منگی یهویی، احساس تنهایی روانی و هذیون و توهم پیش میاد.

در میون این مشکلات افسردگی به وجود اومده به وسیله بازنشستگی و احساس پوچی شخص سن و سال دار رو زیر فشار روانی قرار میده که باید با جفت و جور کردن فعالیتای اجتماعی اونا رو برطرف ساخت. نیاز به تذکره که برخلاف این گروه افراد سالخورده دیگری رو میشه یافت که با وجود دچار شدن به ناتوانیهای جسمی بهترین آثار علمی و ادبی خود رو در دوران پیری و حتی در آخرین روزای زندگی جفت و جور و تنظیم کرده و تجربیات ذی قیمت خود رو به نسل بعد تقدیم داشتن. از اون جمله میشه ویکتور هوگو، گوته، جوزپه وردی و خیلی از محققان و نویسندگان بزرگ رو نام برد.

علائم پیری درمردان

نشونه های پیری در مردان از سن ۳۵ تا ۶۵ خود رو نشون میدن. و این وقتیه که سطح هورمونهای اونا (مخصوصا تستروژن) کم میشه. تستروژن هورمونیه که به مردان در انجام اعمال جنسی، تولید اسپرم، رشد مو در بدن و دور و بر اندام جنسی، شکل گرفتن عضلات و استواری استخوانها کمک می کنه. کم شدن این هورمون در مردان با افزایش سن طبیعیه. برخلاف زنان که در زنان یائسگی قدرت باروری خود رو از دست میدن، مردان قدرت باروری خود رو از دست نمی دن. اما تغییرات سطح هورمون می تونه باعث عوامل مختلفی در اونا شه. افراد جور واجور تجارب مختلفی داشتن سطح هورمون در بعضی افراد بیشتر از بقیه پایین میره و بعضی از مردان مشکلات بیشتری از بقیه نشون میدن.

کاهش سطح هورمون روی بدن مرد اثر میذاره که دارای نشونه های زیادیه:

ــ احساس زیاد شدن وزن

ــ بدخوابی

ــ کم شدن میل جنسی

ــ احساس زود رنجی و عصبانیت

ــ مشکل داشتن در عمل نعوظ

ــ عصبانیت

ــ مشکلات حافظه و تمرکز ذهنی

ــ کم شدن حجم عضله

ــ افزایش ادرار

ــ مریضی و افسردگی

ــ کم شدن انرژی

–ریزش مو و کاهش استواری استخوانها

اگه شما این نشونه های کاهش سطح تستروژن رو دارین، با دکتر خود صحبت کنین. شما می تونین سطح اسن هورمون رو با یه آزمایش خون ساده اندازه گیری کنین. چون سطح تستروژن طبیعی موجود در خون واسه افراد جور واجور فرق داره. تشخیص کاهش سطح هورمون مشکله ولی اگه قبلاً این آزمایش رو انجام داده باشین میشه اونو مقایسه کرد یا دست کم این یه اندازه واسه مقایسه با آزمایشهای بعدی می تونه ثبت شه. اگه سطح هورمون شما کم شده بهتره با یه متخصص غدد یا اورولوژیست تماس بگیرین تا مشکل شما رو درمان کنه.

روش جهت جلوگیری از پیری زودرس پوست صورت

 

 

رژیمای غیراستاندارد و همیشگی باعث پیری زودرس پوست می شن

 پیر شدن زودرس و ظهور چین و چروکای پوستی در سنین جوونی یکی از وحشتناک ترین کابوسا واسه خانوم هاست!

ما همیشه تلاش می کنیم با کمک کرما و لوسیونای ضد چروک تا جایی که می تونیم ظهور این چروکا رو به تعویق بندازیم غافل از اینکه شاید طرز زندگی کردن و عادتای مون دلیل پیر شدن ظاهرمون باشه! پس اگه می خواین با روشای پیشگیری از پیری زودرس آشنا شید این ۹نکته رو یادتون باشه.

۱. آفتاب و سولاریوم:

آفتاب بهترین منبع ویتامین D و واسه سلامت بدن لازمه اما استفاده زیادتر از اندازه از اون شما رو در خطر پیری زودرس و سرطان قرار میده. کلاژن و الاستین ۲ پروتئینی هستن که پوست رو نرم، لطیف، انعطاف پذیر و بدون چروک نگه می دارن. نور خورشید به کلاژن و الاستین آسیب می زنه و باعث تولید رادیکالای آزاد در پوست و از بین رفتن سلولای پوستی از جمله سلولای کلاژن ساز می شه.

راه حل:

لازم نیس کلا آفتاب رو از زندگی خود خط بزنین. فقط یادتون باشه هربار قبل از خروج از خونه از یه ضدآفتاب مناسب با SPF 15 به بالا استفاده کنین. ضدآفتابی بخرین که شامل اکسید زینک (Zinc oxide)، تیتانیوم دی اکسید (Titanium dioxide)، آووبنزون (‪avobenzone) یا مکسوریل (Mexory SX) باشه. یادتون نره نور خورشید بین ساعات ۰۱ تا ۴۱ بیشترین آثار داغون کننده رو داره.

۲. لوازم آرایشی:

لوازم آرایشی به خودی خود باعث پیری زودرس و چروک پوست نمی شن اما می تونن باعث خشکی پوست شن. خشکی هم می تونه حالت چروک کاذب بسازه. معمولا یکی از دلیلای چروک به صورت کاذب، خشکی شدید پوسته که با به کار گیری لوازم آرایشی نامرغوب ممکنه، اتفاق بیفته و باعث پیری زودرس پوستتون شه.

راه حل:

هنگام خرید لوازم آرایشی حتما به برچسب شبنم توجه کنین. روی این برچسب کدی نوشته شده که با به کار گیری شماره تلفن یا شماره اس ام اس درج شده می تونین از اصل بودن و تاریخ مصرف محصول اطلاع پیدا کنین.

۳. استرس:

حذف کامل استرس از زندگی تقریبا شدنی نیس اما واسه نجات زیبایی خود چاره ای ندارین عضلات پیشونی تون رو شل کنین! چراکه در زمان استرس معمولا اخم می کنین و پیشونی تون رو چین میندازین. از طرفی خود این چین و چروکا باعث افزایش استرس می شن و پیری زودرس رو به ارمغان می آورد.

راه حل:

واسه کاهش استرس می تونین از یه مشاور روانشناس کمک بگیرین یا ورزش رو به فهرست کارای روزانه تون اضافه کنین. مدیتیشن و انجام کارای مورد علاقه تون هم تاثیر زیادی روی استرس می ذارن.

۴. تغذیه و رژیمای لاغری:

رژیمای غیراستاندارد و همیشگی باعث پیری زودرس پوست می شن. این رژیما معمولا همراه با پایین و بالا رفتن همیشگی وزن هستن. اضافه وزن باعث می شه پوست کشیده شه و الاستیسیتی اون کم بشه. از طرف دیگه کاهش وزن باعث ایجاد چین و چروک و شل شدن پوست می شه. مصرف زیادتر از اندازه نمک، سیب زمینی سرخ کرده، قهوه و شیرینی جات هم در دراز مدت به پوست آسیب میرسونه و باعث پیری زودرس پوست می شه.

راه حل:

بهترین حالت کاهش وزن کم کردن نیم کیلو در هفته س. واسه سلامت پوست تون باید روزانه از پروتئینای کم چرب، غلات کامل، میوه و سبزیجات استفاده کنین. آنتی اکسیدان ها پیری زودرس پوست رو به تعویق میندازن و اثرات داغون کننده ایجاد شده روی پوست رو جبران می کنن. مثلا گوجه پر از ویتامین C و بیوتینه، هویج پر از بیوتین و ویتامین A است و سبزیجات برگ دار و بادام پر از ویتامین E هستن.

۵. کم آبی:

نوشیدن آب کافی باعث می شه سلولای پوست مرطوب و سرحال باقی بمونن. هرچه سن بالاتر میره پوست هم نازک تر و خشک تر می شه پس اهمیت نوشیدن آب با بالارفتن سن زیاد می شه.

راه حل:

روزانه ۶ تا ۸ لیوان آب بخورین. البته اگه مشکل قلبی دارین یا دیالیز میشین حتما با دکتر خود در این مورد مشورت کنین.

۶. کم خوابی:

کمبود خواب به سلولای پوستی فشار می آورد و تولید سلولای جدید رو دچار مشکل می کنه. از طرفی باعث استرس می شه و کل سیستم بدن رو به هم می ریزه در نتیجه دور چشمون تون تیره شده و روز به روز چروکای تون عمیق تر و باعث پیری زودرس میشه.

راه حل:

هرشب بین ۷ تا ۸ ساعت خواب همیشگی داشته باشین و از خوابیدن هنگام روز دوری کنین.

۷. خنده، اخم و تعجب:

یادتون میاد پدر و مادرمون همیشه می گفتن «اخم نکن وگرنه صورتت همیشه همین طوری می مونه!» در واقع حق با اونا بود. هر زمان که عضلات صورت تون رو حرکت می دید پوست تون کمی چروک می خوره. این چروکا در دوران جوونی سریع پنهون می شن اما هرچه سن بالاتر میره و تولید سلولای جدید کندتر می شه چروکا هم دیرتر رفع شده و بعضی وقتا دائمی می شن.

راه حل:

در نور آفتاب حتما از عینک آفتابی استفاده کنین تا مجبور نشید چشمای تون رو ریز کنین. هم اینکه اگه چشمای تون ضعیفه حتما به یه متخصص مراجعه کنین تا عینک مناسب بگیرین. از اخم کردن دوری کنین. تزریق بوتاکس هم می تونه در این مورد کمک کننده باشه.

۸. حالت خوابیدن:

بیشتر افراد عادت دارن روی پهلو یا شکم خود بخوابن. در این حالت صورت روی بالش قرار میگیره و چروکای پوستی در دراز مدت زیاد میشه و باعث پیری زودرس میشه.

راه حل:

ما تقریبا یه سوم از عمر خود رو در خواب هستیم پس تلاش کنین صورت تون رو روی بالش نذارین و به جای اون به پشت بخوابین و زیر زانوهای تون یه بالش بذارین. حتی اگه وسط خواب بی اختیار به پهلو بچرخید بازم تونسته اید احتمال ایجاد چروکا رو کم کنین.

۹. سیگار:

سیگار نه فقط سلامت تون رو به خطر میندازه و دندونای تون رو زرد می کنه بلکه باعث می شه پوست تون کم آب شده و پیری زودرس رو به همراه بیاره. نیکوتین رگای خونی رو منقبض می کنه و خونرسانی به پوست رو کم می کنه. اینطوری سلولای پوست دچار کمبود مواد مغذی و اکسیژن می شن و پوست چروک می خوره. علاوه بر این پک زدن به سیگار، چین و چروکای دور لب رو زیاد می کنه.

راه حل:

واسه حفظ جوونی تون هم که شده از همین امروز اندازه سیگار کشیدن تون رو کم کنین. می تونین از مطالب آموزشی موجود در اینترنت یا کتابا و سی دیای مربوطه استفاده کرده یا به یه متخصص ریه مراجعه کنین.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published.Required fields are marked *